Handleiding – Gas → Warmtepomp (met Tapwater & Boiler)

Wat doet deze tool?

Deze calculator zet uw jaarlijkse gasverbruik (m³) om naar warmte (kWh/jaar) en schat het benodigde warmtepomp‑vermogen (kW). Daarnaast berekent hij de jaarlijkse warmtapwatervraag (kWh), het advies voor boilerinhoud (liter) op basis van mengverhouding, en (optioneel) het elektraverbruik van de warmtepomp voor zowel ruimteverwarming als tapwater (met afzonderlijke SCOP/COP).

• Omrekening gas → kWh gebeurt met de onderwaarde (LHV) van NL‑aardgas ≈ 8,8 kWh/m³.
• Tapwater‑energie gebruikt de soortelijke warmte van water c ≈ 4,186 kJ/kg·K, oftewel 0,001163 kWh per liter per °C.
• De boilerinhoud wordt bepaald via een mengverhouding tussen heet‑, koud‑ en gemengd water (industrie‑aanpak).

Wat heeft u nodig vóór u start?

• Jaarlijks gasverbruik (m³) zoals op uw jaarafrekening.
• Ketelrendement (η) (als u dit niet weet: laat het voorgestelde 0,92 staan).
• Vollasturen (uur/jaar) om van jaarverbruik naar benodigd vermogen (kW) te schatten. Richtwaarden liggen vaak rond ±1.000–2.000; 1.800 uur/jaar is in NL een veelgebruikt indicatief getal.
• SCOP (ruimteverwarming) en (optioneel) COP (tapwater) van de warmtepomp.
• (Optioneel) Tapwatergebruik: aantal douches, liters/minuut, doucheduur, aantal baden, of direct liters 40 °C per dag.

Stap‑voor‑stap invullen

1) Ruimteverwarming (uit gasverbruik)

• Jaarlijks gasverbruik (m³): vul uw totale jaarverbruik in (verwarming + eventueel tapwater).
• Ketelrendement η: laat 0,92 staan als u de exacte waarde niet kent.
• Vollasturen verwarming (uur/jaar): laat 1.800 staan of pas aan op uw situatie/jaar.

2) Warmtepomp‑rendement

• SCOP ruimteverwarming: vuistregel 3–5 (lucht/water vaak ~3–4; bodem/WKO ~4–5).
• COP tapwater (optioneel): vaak lager dan SCOP ruimteverwarming (hogere tapwatertemperaturen drukken het rendement).

3) Warm tapwater (optioneel)

• Vink “Warm tapwater meenemen” aan om tapwater in de berekening op te nemen. U heeft twee manieren:

Methode A – Douches & baden (samenstellen):
Vul aantal douches per dag, liters/min, minuten/douche, plus evt. baden per dag en liters/bad.

Methode B – Direct (liters 40 °C/dag):
Weet u uw dagvolume aan gemengd warm water @40 °C? Vul dat direct in.

Temperaturen & boilerinstellingen:

• Koudwater (°C), tappunt/mengtemperatuur (°C) en boiler(setpoint) (°C).
• Veiligheidsfactor voor de boiler (standaard 1,2) en standaard boilerreeksen om af te ronden.

4) Klik Bereken →

U ziet direct de resultaten. U kunt elk veld aanpassen en opnieuw berekenen.

Wat betekent de uitkomst?

Kaart “Ruimteverwarming – warmte”

• kWh/jaar: nuttige warmtebehoefte voor ruimteverwarming (tapwater eruit gefilterd als u dat actief heeft aangevinkt).
• Benodigd WP‑vermogen (kW): geschatte piekcapaciteit op basis van uw vollasturen (vereenvoudigde praktijkmethode; deel kWh/jaar door vollasturen).
• WP‑elektra (ruimte): geschatte kWh/jaar voor de warmtepomp bij de opgegeven SCOP.

Kaart “Tapwater”

• Gemengd water @40 °C (L/dag): totaal gemengd dagvolume (uit Methode A of B).
• Tapwater‑warmte (kWh/jaar): jaarenergie voor tapwater (alleen als tapwater is aangevinkt).
• WP‑elektra (tapwater): kWh/jaar bij gekozen COP tapwater (alleen als “tapwater ook met warmtepomp” is aangevinkt).
• Advies boilermaat (L): afgerond op eerstvolgende standaardmaat.

Let op eenheden: “kW/h” is géén gangbare vermogenseenheid. De tool toont energie in kWh/jaar en afgeleid vermogen in kW via vollasturen.

Voorbeeld‑invullingen

Voorbeeld A – Alleen ruimteverwarming

1. Gasverbruik: 25.000 m³/jaar
2. Ketelrendement: 0,92
3. Vollasturen: 1.800 u/jaar
4. SCOP (ruimte): 3,5
5. Tapwater: uit
   Bereken → U krijgt kWh/jaar, het benodigde kW‑vermogen en WP‑elektraverbruik voor ruimteverwarming.

Voorbeeld B – Met tapwater & boileradvies

1. Gasverbruik: 25.000 m³/jaar, η = 0,92, vollasturen 1.800
2. SCOP (ruimte) 3,5; COP (tap) 2,7
3. Tapwater aan → Douches 4/dag, 8 L/min, 8 min, baden 0
4. T_koud 10 °C, T_mix 40 °C, T_{boiler** 60 °C, veiligheidsfactor 1,2
   Bereken → U ziet kWh/jaar ruimte, kW, kWh/jaar tapwater, WP‑elektra tapwater en boileradvies (L).}

Tips voor betere resultaten

• Gebruik jaarcijfers voor gas en realistische aannames voor douches/baden.
• Vollasturen: 1.000–2.000 uur/jaar is een gebruikelijke bandbreedte; 1.800 is een veelgebruikt indicatief richtgetal in NL‑praktijk. Test ±20% om gevoeligheid te zien. 
• SCOP/COP: varieer ±0,5 om ontwerp/inregeling en klimaatinvloed te verkennen.
• Boilersetpoint: een hoger T_store levert meer liters 40 °C op uit dezelfde boiler (door de mengverhouding), maar kan het tapwater‑COP verlagen. 

Veelgestelde vragen

1) Mijn gasverbruik bevat óók tapwater. Gaat dat goed?
Ja. Als u Tapwater aanzet, trekt de tool de berekende tapwater‑kWh af van Q_totaal, zodat de ruimteverwarming‑kWh overblijven.

2) Hoe komt de omrekening m³ → kWh tot stand?
Met de onderwaarde (LHV) van aardgas (NL‑referentie ≈ 8,8 kWh/m³), gecorrigeerd met uw ketelrendement η. 

3) Wat is het verschil tussen SCOP en COP?
SCOP is het jaarrendement voor ruimteverwarming (seizoensgemiddelde). COP (tapwater) is het momentane/jaargemiddelde rendement voor tapwater; door hogere temperaturen is deze vaak lager dan SCOP.

4) Hoe bepaalt de tool de boilerinhoud?
Via mengverhouding: het benodigde hete volume op boilersetpoint om de gewenste liters op 40 °C te leveren, daarna × veiligheidsfactor en afgerond op een standaardmaat. 

5) Slaat de website mijn gegevens op?
Nee. Alles draait in uw browser; invoer wordt niet opgeslagen of verzonden.

Disclaimer

De resultaten zijn indicatief. Werkelijke prestaties hangen af van gebouwschil, afgiftesysteem, inregeling, buitenklimaat en gebruikspatroon. Voor offertes of dimensionering adviseren wij een projectspeficieke berekening (ISSO/NTA/EN‑kaders).

“Deze berekening is indicatief; hieraan kunnen geen rechten worden ontleend.”